archived-doc-tr/language/control-structures/include.xml

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!-- $Revision$ -->
<!-- EN-Revision: ffbe6525350c91d58e1d5b7a52c46c911035c8e0 Maintainer: nilgun Status: ready -->
<sect1 xml:id="function.include" xmlns="http://docbook.org/ns/docbook" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
 <title>include</title>
 <?phpdoc print-version-for="include"?>
 <simpara>
  <literal>include</literal> ifadesi belirtilen dosyayı betiğe ekler ve
  içeriğini değerlendirir.
 </simpara>
 <simpara>
  Betiğe dahil edilecek dosyalar önce belirtilen dizinde aranır, eğer bir dizin
  belirtilmemişse <link linkend="ini.include-path">include_path</link>
  yönergesinde belirtilen yollarda aranır. Dosya
  <link linkend="ini.include-path">include_path</link> içinde yoksa
  <literal>include</literal> son çare olarak çağrıcı betiğin kendi dizinine ve o
  anki çalışma dizinine bakar, bulamazsa bir <constant>E_WARNING</constant>
  çıktılar; <function>require</function> için bu davranış bir
  <constant>E_ERROR</constant> olarak kendini gösterir.
 </simpara>
 <simpara>
  Son <constant>E_WARNING</constant> veya <constant>E_ERROR</constant>
  çıktılanmadan önce, dosyaya erişilemiyorsa, <literal>include</literal> ve
  <literal>require</literal>, her ikisi de sırayla ek
  <constant>E_WARNING</constant>'leri çıktılar.
 </simpara>
 <simpara>
  Bir dizin belirtilmişse - mutlak (Windows'ta bir sürücü harfi veya
  <literal>\</literal> ile başlıyorsa veya Unix sistemlerinde
  <literal>/</literal> ile başlıyorsa) veya geçerli dizine göreli
  (<literal>.</literal> veya <literal>..</literal> ile başlıyorsa)- <link
  linkend="ini.include-path">include_path</link> yönergesine bakılmaz. Örneğin
  bir dosya <literal>../</literal> ili başlıyorsa PHP çözümleyicisi dosyayı
  betiğin bulunduğu dizinin üst dizininde arayacaktır.
 </simpara>
 <simpara>
  PHP'nin dahil edilen dosyaları nasıl ele aldığı
  <link linkend="ini.include-path">include_path</link> yönergesinin
  açıklamasında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
  </simpara>
 <simpara>
  Bir dosya bir betiğe dahil edildiğinde, bu dosyanın içerdiği kod,
  dosyanın dahil edildiği satır itibariyle ana betikte geçerli olan <link
  linkend="language.variables.scope">değişken uzayını</link> miras alır.
  Yani, dosyanın dahil edildiği satıra kadar mevcut değişkenlerin hepsi
  dahil edilen dosyanın içinde kullanılabilir olacaktır. Bunun yanında,
  dahil edilen dosyada tanımlanmış işlevlerin ve sınıfların tamamı ana
  betiğin genelinde tanımlanmış sayılır.
 </simpara>
 <para>
   <example>
    <title>- Basit bir <literal>include</literal> örneği</title>
    <programlisting role="php">
<![CDATA[
vars.php
<?php

$renk = 'yeşil';
$meyve = 'elma';

?>

dnm.php
<?php

echo "Bir $renk $meyve"; // -> Bir

include 'vars.php';

echo "Bir $renk $meyve"; // -> Bir yeşil elma

?>
]]>
    </programlisting>
   </example>
 </para>
 <simpara>
  <literal>include</literal> deyimi, bir işlevin içinde kullanılırsa dahil
  edilmek istenen dosyanın içindeki tüm kodlar sanki o işlev içinde
  tanımlanmış gibi çalıştırılacaktır. Bu durumda dahil edilen dosyadaki
  kodlar, işlevin, dosyanın dahil edildiği noktadaki değişken uzayını
  miras alacaktır. Bu kuralın istisnası dosya dahil edilmeden önce
  çözümleyici tarafından işleme sokulan  <link
  linkend="language.constants.predefined">sihirli sabitler</link>dir.
 </simpara>
 <para>
   <example>
   <title>- İşlev içi <code>include</code> kullanımı</title>
    <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php

function foo()
{
    global $renk;

    include 'vars.php';

    echo 'Bir $renk $meyve';
}

/* vars.php, foo() işlevinin etki alanındadır
 * dolayısıyla $meyve bu alanın dışında
 * kullanılamamaktadır. $renk ise global olarak
 * tanımlandığından kullanılabilir
 */
foo();                      // Bir yeşil elma
echo 'Bir $renk $meyve';    // Bir yeşil

?>
]]>
   </programlisting>
  </example>
 </para>
 <simpara>
  Bir dosya bir betiğe dahil edildiğinde, çözümleme işlemi PHP kipinden
  çıkıp hedef dosyanın başlangıcında HTML kipine geçer ve dosyanın sonuna
  kadar HTML kipinde kalır. Bu sebeple, hedef dosyanın içindeki kodlardan
  PHP kodları olarak çalıştırılacaklar <link
  linkend="language.basic-syntax.phpmode">PHP başlangıç ve bitiş
  etiketleri</link> arasına alınmalıdır.
 </simpara>
 <simpara>
  "<link linkend="ini.allow-url-include">URL include sarmalayıcıları</link>"
  PHP'de etkinleştirilmiş ise (öntanımlı yapılandırmada etkindirler),
  <literal>include</literal> deyiminde yerel dosya yolu belirtmek yerine
  (HTTP ya da desteklenen başka bir sarmalayıcı üzerinden - <xref
  linkend="wrappers"/> bölümününe bakınız) bir URL kullanabilirsiniz.
  Hedef sunucu, hedef dosyayı PHP kodu olarak çalıştırabiliyorsa, ana
  betikteki değişkenler dahil edilen dosyaya  bir URL istek dizgesi olarak
  HTTP GET ile aktarılabilir. Bu durum dahil edilen dosyaya ana dosyanın
  değişken uzayını miras olarak bırakmaktan biraz farklı bir şeydir; betik
  aslında uzak sunucuda çalıştırılıp yerel betiğe sonuçlar dahil
  edilmektedir.
 </simpara>
 <para>
  <example>
   <title>- HTTP üzerinden <code>include</code></title>
   <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php

/* Bu örnekte  mesela.dom sitesinin .php uzantılı dosyaları
 * çalıştırabildiği ama .txt uzantılıları çalıştırmadığı
 * varsayılmıştır. Ayrıca, buradaki 'Çalışır'ın manası
 * $foo ve $bar değişkenlerinin dahil edilen dosyada kullanılabilir
 * olduğudur. */

// Çalışmaz; dosya.txt dosyası mesela.dom sitesinde çalıştırılmaz
include 'http://mesela.dom/dosya.txt?foo=1&bar=2';

// Çalışmaz; yerel dosya sisteminde 'dosya.php?foo=1&bar=2'
// adında bir dosya olarak aranır.
include 'dosya.php?foo=1&bar=2';

// Çalışır.
include 'http://www.example.com/dosya.php?foo=1&bar=2';
?>
]]>
   </programlisting>
  </example>
 </para>
 <warning>
  <title>Güvenlik uyarısı</title>
  <para>
    Uzaktaki dosya uzaktaki sunucu tarafından işlenebilir (dosyanın
    uzantısına ve uzaktaki sunucunun PHP çalıştırıp çalıştırmadığına bağlı
    olarak). Ancak, elde edilecek çıktı yerel sunucuda çalıştırılacağından
    bu işlemin sonucu mutlaka geçerli bir PHP betiği üretmek olmalıdır.
    Dosyanın uzaktaki sunucuda işlenip sadece sonucun çıktılanmasını
    istiyorsanız <function>readfile</function> işlevi daha iyi bir seçim
    olacaktır. Aksi takdirde, uzakta çalıştırılan betiğin geçerli ve istenen
    kodu üretebilmesini güvence altına alabilmek için özel bir çaba harcamak
    gerekir.
  </para>
 </warning>
 <para>
  Ayrıca, bu konuyla ilgili olarak <link linkend="features.remote-files"
  >Uzaktaki dosyaların kullanımı</link> belgesiyle
  <function>fopen</function> ve <function>file</function> işlevlerine de
  bakınız.
 </para>
 <simpara>
  <literal>return</literal> kullanımı: <literal>include</literal> başarısız
  olursa <literal>FALSE</literal> döndürür ve bir uyarı verir. Başarılı
  olursa, içerildikleri dosya tarafından aksi belirtilmedikçe
  <literal>1</literal> döndürür. Dahil edilen dosyanın içersinde, bu
  dosyanın işlenmesi durdurmak ve dahil eden betiğe geri dönmek için
  <function>return</function> kullanılabilir. Ayrıca, dahil edilen
  dosyalardan değer döndürmek de mümkündür. Normal bir işlevde olduğu
  gibi, <literal>include</literal> çağrısından elde edilen değeri bir
  değişkene atayabilirsiniz. Ancak bu durum, uzaktaki dosyalar için,
  sadece uzaktaki dosyanın çıktısı <link
  linkend="language.basic-syntax.phpmode">geçerli PHP başlangıç ve bitiş
  etiketlerine</link> sahipse (herhangi yerel bir dosyada olduğu gibi),
  kullanılabilir. Gerekli değişkenler bu etiketlerin arasında
  tanımlandığında dosyanın dahil edildiği noktadan itibaren kullanılabilir
  olacaklardır.
 </simpara>
 <para>
  <literal>include</literal> özel bir dil oluşumu olduğundan,
  bağımsız değişkeninin parantez içine alınması gerekmez. Dönüş değerini
  karşılaştırırken buna dikkat edin.
  <example>
   <title>- <code>include</code> dönüş değerinin karşılaştırılması</title>
   <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
// çalışmaz, include(('vars.php') == TRUE) olarak değerlendirilir,
// sonuç include('1') olur
if (include('vars.php') == TRUE) {
    echo 'TAMAM';
}

// çalışır
if ((include 'vars.php') == TRUE) {
    echo 'TAMAM';
}
?>
]]>
   </programlisting>
  </example>
 </para>
 <para>
  <example>
   <title>- <code>include</code> ve <code>return</code> deyimleri</title>
    <programlisting role="php">
<![CDATA[
return.php
<?php

$var = 'PHP';

return $var;

?>

noreturn.php
<?php

$var = 'PHP';

?>

testreturns.php
<?php

$foo = include 'return.php';

echo $foo; // 'PHP' basar

$bar = include 'noreturn.php';

echo $bar; // 1 basar

?>
]]>
    </programlisting>
  </example>
 </para>
 <simpara>
  <literal>include</literal> işlemi başarılı olduğundan
  <literal>$bar</literal>, <literal>1</literal> değerine sahiptir.
  Yukarıdaki örnekler arasındaki farklara dikkat edin. Birincisi
  <function>return</function> deyimini dahil edilen dosyada kullanırken
  ikincisi kullanmıyor. Dosya dahil edilemediği durumda, &false;
  döndürülüyor ve bir <constant>E_WARNING</constant> üretiliyor.
 </simpara>
 <para>
  Dahil edilen dosyanın içinde tanımlanmış işlevler varsa,
  <function>return</function> deyiminden önce ya da sonra olduğundan
  bağımsız olarak ana betik içersinde kullanılabilirler. Dosya iki defa
  dahil edilmişse, PHP ölümcül hata verir çünkü bildirilmiş işlevler
  tekrar bildirilmeye calışılmış olur. Dosyanın halihazırda dahil edilip
  edilmediğini kendiniz tespit edip koşula bağlı <function>return</function>
  çalıştırmak yerine, <function>include_once</function> kullanmanız
  önerilir.
 </para>
 <simpara>
  Bir PHP dosyasını bir değişkene "dahil" etmenin diğer bir yolu, çıktıyı
  <link linkend="ref.outcontrol">Çıktı Denetim İşlevleri</link>ni
  <literal>include</literal> ile birlikte kullanarak yakalamaktır. Örnek:
 </simpara>
 <para>
  <example>
   <title>- Bir PHP dosyasını bir dizgeye dahil etmek için tampon
     kullanımı</title>
    <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
$string = get_include_contents('somefile.php');

function get_include_contents($filename) {
    if (is_file($filename)) {
        ob_start();
        include $filename;
        return ob_get_clean();
    }
    return false;
}

?>
]]>
    </programlisting>
  </example>
 </para>
 <para>
  Betiğinize dosyaları otomatik olarak dahil etmek için, &php.ini;
  içersindeki <link linkend="ini.auto-prepend-file"
  >auto_prepend_file</link> ve <link linkend="ini.auto-append-file"
  >auto_append_file</link> yapılandırma seçeneklerini inceleyebilirsiniz.
 </para>

 &note.language-construct;

 <simpara>
  Ayrıca, <function>require</function>,
  <function>require_once</function>, <function>include_once</function>,
  <function>readfile</function>, <function>virtual</function> ve
  <link linkend="ini.include-path">include_path</link>'a da bakınız.
 </simpara>
</sect1>

<!-- Keep this comment at the end of the file
Local variables:
mode: sgml
sgml-omittag:t
sgml-shorttag:t
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-always-quote-attributes:t
sgml-indent-step:1
sgml-indent-data:t
indent-tabs-mode:nil
sgml-parent-document:nil
sgml-default-dtd-file:"~/.phpdoc/manual.ced"
sgml-exposed-tags:nil
sgml-local-catalogs:nil
sgml-local-ecat-files:nil
End:
vim600: syn=xml fen fdm=syntax fdl=2 si
vim: et tw=78 syn=sgml
vi: ts=1 sw=1
-->