archived-doc-tr/reference/session/examples.xml

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!-- EN-Revision: 184f3f7bd45643cb80f828d0bb001991ec3a5fad Maintainer: nilgun Status: ready -->
<appendix xml:id="session.examples" xmlns="http://docbook.org/ns/docbook" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
 &reftitle.examples;
 <section xml:id="session.examples.basic">
  <title>Temel Kullanım</title>
  <para>
   Oturumlar, bireysel kullanıcılar için verileri benzersiz bir oturum
   kimliğine göre depolamanın basit bir yoludur. Bu, sayfa istekleri arasında
   durum bilgisini sürdürmek için kullanılabilir. Oturum kimlikleri normalde
   tarayıcıya oturum çerezleri aracılığıyla gönderilir ve kimlik, mevcut
   oturum verilerini almak için kullanılır. Oturum kimliği veya çerezlerinin
   olmaması, PHP'nin yeni bir oturum oluşturmasını ve yeni bir oturum kimliği
   üretmesini sağlar.
  </para>
  <para>
   Oturumlar basit bir iş akışını takip eder. Bir oturum başlatıldığında,
   PHP ya aktarılan kimliği (genellikle bir oturum çerezinden) kullanarak
   var olan bir oturumu geri alır ya da hiçbir oturum aktarılmamışsa yeni
   bir oturum oluşturur. PHP, <varname>$_SESSION</varname> süper küreselini,
   oturum başladıktan sonra oturum verileriyle doldurur. PHP kapandığında,
   <varname>$_SESSION</varname> süperküresel içeriğini otomatik olarak alacak,
   dizileştirecek ve oturum kaydetme işleyicisini kullanarak depolanmaya
   gönderecektir.
  </para>
  <para>
   Öntanımlı olarak PHP, <link
   linkend="ini.session.save-handler">session.save_handler</link> tarafından
   atanan dahili dosya kaydetme işleyicisini kullanır. Bu, oturum verilerini
   <link linkend="ini.session.save-path">session.save_path</link> yapılandırma
   yönergesi tarafından belirtilen konumda sunucuya kaydeder.
  </para>
  <para>
   Oturumlar, <function>session_start</function> işlevi kullanılarak
   elle başlatılabilir. <link
   linkend="ini.session.auto-start">session.auto_start</link> yönergesine
   <parameter>1</parameter> atanmışsa, istek başlatıldığında oturum
   otomatik olarak başlayacaktır.
  </para>
  <para>
   Oturumlar normalde PHP bir komut dosyasını yürütmeyi bitirdiğinde otomatik
   olarak kapanır, ancak <function>session_write_close</function> işlevi
   kullanılarak elle de kapatılabilir.
   <example>
    <title>-
     Bir değişkeni <varname>$_SESSION</varname> ile kayıt altına almak
    </title>
    <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
session_start();
if (!isset($_SESSION['count'])) {
  $_SESSION['count'] = 0;
} else {
  $_SESSION['count']++;
}
?>
]]>
    </programlisting>
   </example>
   <example>
    <title>- <varname>$_SESSION</varname> ile bir değişkeni tanımsız yapmak
    </title>
    <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
session_start();
unset($_SESSION['count']);
?>
]]>
    </programlisting>
   </example>
  </para>
  <para>
   <caution>
    <para>
     <varname>$_SESSION</varname> dizisinin tamamını
     <literal>unset($_SESSION)</literal> ile tanımsız YAPMAYIN. Bu işlem,
     oturum değişkenlerinin <varname>$_SESSION</varname> süper küreseli
     üzerinden kayıt altına alınmamasına sebep olacaktır.
    </para>
   </caution>
  </para>
  <warning>
   <para>
    Başka bir değişkene gönderimi tekrar tanımlı kılmanın bir yolu
    olmadığından oturum değişkenlerinde gönderimleri kullanamazsınız.
   </para>
  </warning>
  <note>
   <para>
    Dosya tabanlı oturumlar (PHP'de öntanımlı) bir oturum bir kez
    <function>session_start</function> veya dolaylı olarak <link
    linkend="ini.session.auto-start">session.auto_start</link> aracılığıyla
    açıldığında oturum dosyasını kilitler. Bir kez kilitlendiğinde, başka
    hiçbir betik, <function>session_write_close</function> çağrılana kadar
    veya ilk betik sonlanana kadar aynı oturum dosyasına erişemez.
   </para>
   <para>
    Bu, AJAX'ı yoğun şekilde kullanan ve aynı anda birden çok istek alan http
    sitelerinde büyük olasılıkla bir sorundur. Bununla başa çıkmanın en kolay
    yolu, oturumda gerekli herhangi bir değişiklik yapılır yapılmaz, tercihen
    betiğin başlarında, <function>session_write_close</function> işlevini
    çağırmaktır. Bunun yerine, eşzamanlılığı destekleyen farklı bir oturum
    artucu da kullanılabilir.
   </para>
  </note>
 </section>

 <section xml:id="session.idpassing">
  <title>Oturum Kimliğinin Aktarımı</title>
  <para>
   Bir oturum kimliğini yaymanın iki yolu vardır:
   <itemizedlist>
    <listitem>
     <simpara>
      Çerezler
     </simpara>
    </listitem>
    <listitem>
     <simpara>
      URL bağımsız değişkeni
     </simpara>
    </listitem>
   </itemizedlist>
  </para>
  <para>
   Oturum modülü her ikisini de destekler. Çerezler en uygunudur, fakat her
   zaman kullanmak mümkün olmadığından ikinci bir yöntem sağlıyoruz. İkinci
   yöntem, oturum kimliğini doğrudan URL'nin içine gömer.
  </para>
  <para>
   PHP bağlantıları şeffaf olarak dönüştürme yeteneğine sahiptir. Çalışma
   anında <literal>session.use_trans_sid</literal> yönergesi etkin kılınmışsa,
   göreli URI'ler otomatik olarak oturum kimliğini içerecek şekilde
   değiştirilir.
   <note>
    <para>
    <link linkend="ini.arg-separator.output">arg_separator.output</link>
    &php.ini; yönergesi bağımsız değişken ayracının değiştirilebilmesini sağlar. Tam
    XHTML uyumluluğu için yönergeye değer olarak &amp;amp; belirtin.
    </para>
   </note>
  </para>
  <para>
   Ayrıca, oturum başlatıldığında tanımlanan <constant>SID</constant> sabitini
   de kullanabilirsiniz. Eğer istemci uygun bir oturum çerezi göndermezse,
   <constant>SID</constant> sabiti
   <replaceable>oturum_ismi=oturum_kimliği</replaceable> değerini içerecektir.
   Aksi takdirde sabitin değeri bir boş dizge olur. Bu durumda, oturum
   kimliğini koşulsuz olarak URL'lerin içine gömebilirsiniz.
  </para>
  <para>
   Aşağıdaki örnekte bir değişkenin nasıl oturum değişkeni haline getirildiği
   ve <constant>SID</constant> sabitiyle başka bir sayfaya nasıl bağlantı
   kurulduğu gösterilmiştir.
   <example>
    <title>- Tek bir kullanıcının sayfa erişimlerinin sayılması</title>
    <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php

session_start();

if (empty($_SESSION['count'])) {
   $_SESSION['count'] = 1;
} else {
   $_SESSION['count']++;
}
?>

<p>
Merhaba sayın ziyaretçi, bu sayfayı <?php echo $_SESSION['count']; ?>
kere ziyaret ettiniz.
</p>

<p>
Devam etmek için, <a href="nextpage.php?<?php echo htmlspecialchars(SID);
?>">buraya tıklayınız</a>.
</p>
]]>
    </programlisting>
   </example>
  </para>
  <para>
   XSS saldırılarından kaçınmak için URL'ye <constant>SID</constant>
   yerleştirilirken <function>htmlspecialchars</function> kullanılabilir.
  </para>
  <para>
   <constant>SID</constant> sabitini URL'ye yukarıdaki gibi
   yerleştirecekseniz, PHP'yi <link linkend="ini.session.use-trans-sid">
   --enable-trans-sid</link> seçeneğiyle derlemeniz gerekmez.
  </para>
  <note>
   <para>
    Göreli olmayan URL'lerin harici siteleri işaret ettikleri varsayılır ve
    oturum kimliğinin başka bir sunucuya ifşa edilme riskine karşı
    <constant>SID</constant> bunlara yerleştirilmez.
   </para>
  </note>
 </section>

 <section xml:id="session.customhandler">
  <title>Özel Oturum Eylemcisi</title>
  <para>
   Veritabanlarını saklama alanı olarak kullanmak için veya başka bir saklama
   yöntemi kullanmak için <function>session_set_save_handler</function>
   işleviyle kullanıcı seviyesinde bir saklama işlevleri kümesi tanımlamak
   gerekir.
   <classname>SessionHandlerInterface</classname> arayüzü kullanılarak oturum
   işleyicileri oluşturabilir veya <classname>SessionHandler</classname>
   sınıfı miras alınarak PHP'nin dahili işleyicileri genişletetilebilir.
  </para>
  <para>
   <function>session_set_save_handler</function> içinde belirtilen geri
   çağırımlar, bir oturumun yaşam döngüsü boyunca PHP tarafından çağrılan
   yöntemlerdir: <parameter>open</parameter>, <parameter>read</parameter>,
   <parameter>write</parameter> ve <parameter>close</parameter>. Temizlik
   görevlerinde, bir oturumu silmek için <parameter>destroy</parameter>
   ve düzenli olarak çöpleri toplamak için <parameter>gc</parameter>.
  </para>
  <para>
   Bu nedenle, PHP'ye oturum kaydetme işleyicileri daima gereklidir.
   Öntanımlı işleyici, genellikle dahili dosyaları kaydetme işleyicisidir.
   Özel bir kaydetme işleyicisi, <function>session_set_save_handler</function>
   kullanılarak atanabilir. Bunun yanında, dahili kaydetme işleyicileri
   <parameter>sqlite</parameter>, <parameter>memcache</parameter> ve
   <parameter>memcached</parameter> gibi PHP eklentileri tarafından da sağlanır
   ve <link linkend="ini.session.save-handler">session.save_handler</link> ile
   atanabilir.
  </para>
  <para>
   Oturum başladığında, PHP dahili olarak oturum açma işleyicisini, ardından da
   depolamaya olduğu gibi aktarılmak üzere kodlanmış bir dizge döndüren okuma
   geriçağrım işlevini çağırır. Okuma geriçağırım işlevi kodlanmış dizgeyi
   döndürdüğünde, PHP dizgeyi çözer ve ortaya çıkan diziyi
   <varname>$_SESSION</varname> süper küreseline aktarır.
  </para>
  <para>
   PHP kapandığında (veya <function>session_write_close</function>
   çağrıldığında), PHP dahili olarak <varname>$_SESSION</varname> süper
   küreselini kodlayacak ve bunu oturum kimliği ile birlikte yazma
   geriçağrımına iletecektir. Yazma geriçağırımı bittikten sonra, PHP dahili
   olarak kapatma geriçağırım işleyicisini çağırır.
  </para>
  <para>
   Bir oturum özellikle yok edildiğinde, PHP oturum kimliğini aktararak
   yoketme işleyicisini çağırır.
  </para>
  <para>
   PHP, bir oturumun belirlenen azami yaşam süresine göre herhangi bir oturum
   kaydını sona erdirmek için zaman zaman çöp toplama geriçağrımı yapar. Bu
   işlev,  kalıcı depolamada, belirlenen yaşam süresinden daha uzun süre
   erişilen tüm kayıtları siler.
  </para>
 </section>
</appendix>

<!-- Keep this comment at the end of the file
Local variables:
mode: sgml
sgml-omittag:t
sgml-shorttag:t
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-always-quote-attributes:t
sgml-indent-step:1
sgml-indent-data:t
indent-tabs-mode:nil
sgml-parent-document:nil
sgml-default-dtd-file:"~/.phpdoc/manual.ced"
sgml-exposed-tags:nil
sgml-local-catalogs:nil
sgml-local-ecat-files:nil
End:
vim600: syn=xml fen fdm=syntax fdl=2 si
vim: et tw=78 syn=sgml
vi: ts=1 sw=1
-->