archived-doc-tr/language/types/float.xml

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!-- $Revision$ -->
<!-- EN-Revision: a1e3d629b4f01ee41bd38391cd5c6ae5ee894cb3 Maintainer: nilgun Status: ready -->
<sect1 xml:id="language.types.float" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
 <title>float</title>

 <para>
  Gerçek sayılar (veya kayan noktalı sayılar) şu sözdizimleri ile
  belirtilebilir:
 </para>

 <informalexample>
  <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
$a = 1.234;
$b = 1.2e3;
$c = 7E-10;
$d = 1_234.567; // PHP 7.4.0 ve sonrası
?>
]]>
  </programlisting>
 </informalexample>

 <para>
  Biçimsel olarak PHP 7.4.0 ve sonrasında (öncesinde altçizgilere izin
  verilmezdi):
 </para>

 <informalexample>
  <programlisting>
<![CDATA[
LNUM          [0-9]+(_[0-9]+)*
DNUM          ({LNUM}?"."{LNUM}) | ({LNUM}"."{LNUM}?)
EXPONENT_DNUM (({LNUM} | {DNUM}) [eE][+-]? {LNUM})
]]>
  </programlisting>
 </informalexample>

 <para>
  Bir gerçek sayının bellekte kapladığı genişlik platforma göre değişmekteyse
  de kabaca 14 hanelik bir hassasiyetle 1.8e308'lik olası bir en büyük değer
  (64 bitlik IEEE biçemi) hepsi için sağlanır.
 </para>

 <warning xml:id="warn.float-precision">
  <title>Kayan nokta hassasiyeti</title>

  <para>
   Kayan noktalı sayılar sınırlı bir hassasiyete sahiptir. Sisteme bağımlı
   olmakla birlikte PHP normalde (1.11e-16'lık bir yuvarlamadan dolayı görece
   en büyük hatayı verecek olan) IEEE 754 çift hassasiyetli biçimi kullanır.
   4 temel işlemden daha karmaşık aritmetik işlemler daha büyük hatalar
   verebilir, dolayısıyla işlemler karmaşık hale gelmeye başlayınca hatanın
   açıklanması bir önkabul olarak ele alınmalıdır.
  </para>

  <para>
   Ek olarak, <literal>0.1</literal> veya <literal>0.7</literal> gibi 10
   tabanında kayan noktalı sayılar olarak tamamiyle gösterilebilen gerçel
   sayılar, 2 tabanında kayan noktalı sayılar olarak tamamiyle gösterilemezler.
   Bu bakımdan, az da olsa bir kayıp olmaksızın dahili ikil
   karşılıklarına dönüştürülemezler. Bunun şöyle bir sonucu olur: örneğin,
   <code>floor((0.1+0.7)*10)</code> işlevinden beklendiği gibi
   <literal>8</literal> değil, <literal>7</literal> döner; bunun sebebi
   dahili gösterimin aslında <literal>7.9999999999999991118...</literal> gibi
   bir değer olmasıdır.
  </para>

  <para>
   Bu bakımdan, son ondalık hanesine bakarak sonucun ne olacağına karar
   verilemez, bu bakımdan kayan noktalı sayılar arasında asla eşitlik
   karşılaştırmaları yapılmaz. Eğer daha yüksek hassasiyet isteniyorsa <link
   linkend="ref.bc">keyfi hassasiyetli matematik işlevleri</link> ve <link
   linkend="ref.gmp">gmp</link> işlevleri kullanılabilir.
  </para>

  <para>
   "Basit" bir açıklama için
   <link xlink:href="&url.floating.point.guide;">kayan noktalı sayılar
   kılavuzuna</link> bakınız.
  </para>
 </warning>

 <sect2 xml:id="language.types.float.casting">
  <title><code>float</code> türüne dönüşüm</title>

  <sect3 xml:id="language.types.float.casting.from-string">
   <title>Dizelerden</title>

   <simpara>
    Dize <link linkend="language.types.numeric-strings">sayısal</link> veya
    öncü sayısal ise, karşılık gelen <type>float</type> değere çözümlenir,
    aksi takdirde sıfıra (<literal>0</literal>) dönüştürülür.
   </simpara>
  </sect3>

  <sect3 xml:id="language.types.float.casting.from-other">
   <title>Diğer türlerden</title>

   <para>
    Diğer türlerdeki değerler için, dönüşüm, değerin önce <type>int</type>'e 
    ardından <type>float</type>'a dönüştürülmesiyle gerçekleştirilir. 
    Daha fazla bilgi için bkz. 
    <link linkend="language.types.integer.casting"><type>int</type> türüne
    dönüşüm</link>.
   </para>

   <note>
    <para>
     Belirli türlerin <type>int</type> türüne dönüştürülürken tanımlanmamış
     davranışları olup, bu ayrıca <type>float</type> türüne dönüştürülürken de
     geçerlidir.
    </para>
   </note>
  </sect3>
 </sect2>

 <sect2 xml:id="language.types.float.comparison">
  <title>Kayan noktalı sayıların karşılaştırılması</title>

  <para>
   Yukarıdaki uyarıda kısaca değinildiği gibi kayan noktalı sayılar arasında
   eşitlik karşılaştırmaları, bunların dahili gösterimlerinden dolayı biraz
   sorunludur. Bununla birlikte, bu sınırlamaların aşılmasını ve kayan noktalı
   sayılar arasında karşılaştırma yapılmasını sağlayan yollar vardır.
  </para>

  <para>
   Kayan noktalı değerlerin eşitliğini sınamak için yuvarlamadan dolayı ortaya
   çıkan göreli hatanın bir üst sınırı kullanılır. Bu değer makine epsilonu
   veya yuvarlama birimi olarak bilinir ve hesaplamalardaki kabul edilebilir en
   küçük farktır.
  </para>

  <informalexample>
   <simpara>
    <varname>$a</varname> ve <varname>$b</varname> 5 haneli hassasiyetle
    eşittir.
   </simpara>
   <programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
$a = 1.23456789;
$b = 1.23456780;
$epsilon = 0.00001;

if(abs($a-$b) < $epsilon) {
    echo "doğru";
}
?>
]]>
   </programlisting>
  </informalexample>
 </sect2>

 <sect2 xml:id="language.types.float.nan">
  <title>NaN</title>
  <para>
   Bazı sayısal işlemler <constant>NAN</constant> sabiti ile gösterilen bir
   değerle sonuçlanabilir. Bu sonuç, kayan noktalı hesaplamalarda
   tanımlanamayan veya gösterilemeyen bir değeri gösterir. Bu değerin, kendisi
   dahil herhangi bir değerle gevşek ya da sıkı bir karşılaştırması &false;
   sonucuna sebep olur.
  </para>
  <para>
   <constant>NAN</constant> farklı değerdeki herhangi bir sayıyı temsil
   ettiğinden kendisi dahil fakat &true; hariç, başka bir değerle 
   karşılaştırılmamalı, bunun yerine değer <function>is_nan</function> ile 
   sınanmalıdır.
  </para>
 </sect2>
</sect1>

<!-- Keep this comment at the end of the file
Local variables:
mode: sgml
sgml-omittag:t
sgml-shorttag:t
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-always-quote-attributes:t
sgml-indent-step:1
sgml-indent-data:t
indent-tabs-mode:nil
sgml-parent-document:nil
sgml-default-dtd-file:"~/.phpdoc/manual.ced"
sgml-exposed-tags:nil
sgml-local-catalogs:nil
sgml-local-ecat-files:nil
End:
vim600: syn=xml fen fdm=syntax fdl=2 si
vim: et tw=78 syn=sgml
vi: ts=1 sw=1
-->