archived-doc-tr/faq/using.xml

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!-- EN-Revision: 0a3a57fae02391db80baeba98c9a071dc2760889 Maintainer: nilgun Status: ready -->
<chapter xml:id="faq.using" xmlns="http://docbook.org/ns/docbook" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
  <title>PHP Kullanımı</title>
  <titleabbrev>PHP Kullanımı</titleabbrev>

  <para>
   Bu bölüm, PHP betiklerini yazarken karşılaşabileceğiniz hatalarla ilgili
   sıkça sorulan sorulardan oluşturulmuştur.
  </para>

  <qandaset>
   <qandaentry xml:id="faq.using.parameterorder">
    <question>
     <para>
      PHP'deki bağımsız değişkenlerin sırasını hatırlayamadım, rasgele midir?
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      PHP yüzlerce harici kütüphaneyi bir araya getiren bir yapıştırıcıdır,
      dolayısıyla bu bazı düzensizliklere yol açar. Böyle düzensizlikler için
      basit bir kural uygulanır:
     </para>
     <para>
      <link linkend="book.array">Dizi işlevlerinin</link> bağımsız değişkenleri
      "<emphasis>iğne, samanlık</emphasis>" diye dizilirken
      <link linkend="book.strings">dizge işlevlerinin</link> bağımsız değişkenleri
      tersine "<emphasis>samanlık, iğne</emphasis>" diye dizilir.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.anyform">
    <question>
     <para>
      Bir formdan gelen veriyi işleyebileceğim genel amaçlı bir PHP betiği
      yazmak istiyorum. Hangi POST değişkenlerinin kullanılabilir olduğunu
      nasıl bileceğim?
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      PHP, <varname>$_POST</varname> süper küreseli gibi bir çok  <link
      linkend="language.variables.predefined">öntanımlı değişken</link>e
      sahiptir. POST yöntemi ile gönderilmiş değerleri bir ilişkisel dizi
      olarak <varname>$_POST</varname> üzerinden döngüye sokabilirsiniz.
      Örnek olarak, &foreach; ile basit bir döngü oluşturup boş değerleri <function>empty</function> ile tespit edip bütün değerleri basalım:
      <informalexample><programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
$empty = $post = array();
foreach ($_POST as $varname => $varvalue) {
    if (empty($varvalue)) {
        $empty[$varname] = $varvalue;
    } else {
        $post[$varname] = $varvalue;
    }
}

print "<pre>";
if (empty($empty)) {
    print "POST ile gönderilen boş değer yok; değerler:\n";
    var_dump($post);
} else {
    print count($empty) . " boş değer var.\n";
    print "Boş olmayanlar:\n"; var_dump($post);
    print "Boş olanlar:\n";  var_dump($empty);
    exit;
}
?>
]]>
      </programlisting></informalexample>
     </para>

    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.addslashes">
    <question>
     <para>
      Benim bütün tek tırnakları bir tersbölü ile öncelemem lazım. Bunu bir
      düzenli ifade ile nasıl yapabilirim? Ayrıca, " imlerini \" ve \
      imlerini de \\ biçimine çevirmek istiyorum.
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      Bunun bir veritabanı için yapıldığını varsayarak, veritabanı ile gelen
      önceleme mekanizması kullanılabilir. Örneğin, MySQL ile
      <function>mysql_real_escape_string</function>, PostgreSQL ile
      <function>pg_escape_string</function> işlevi kullanılır. Ayrıca, PHP kodu
      için daha genel amaçlı olarak <function>addslashes</function> ve
      <function>stripslashes</function> işlevleri de vardır.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.wrong-order">
    <question>
     <para>
      Aşağıdakini gerçeklerken çıktı yanlış sırada basılıyor:
     <informalexample><programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
function işlevim($bağımsız_değişken)
{
    echo $bağımsız_değişken + 10;
}
$değişken = 10;
echo "işlevim($değişken) = " . işlevim($değişken);
?>
]]>
    </programlisting></informalexample>
     Neyi yanlış yapıyorum?
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      İşlevinizin sonucunu bir ifadede kullanmak istiyorsanız (yukarıdaki
      örnekte yapıldığı gibi dizgeleri ardarda eklemek gibi), işlevinizin
      sonucu <function>return</function> ile döndürmesi
      <function>echo</function> ile çıktılamaması gerekir.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.newlines">
    <question>
     <para>
      Hey, satırsonu karakterleri nereye gitti?
      <informalexample><programlisting role="php">
<![CDATA[
<pre>
<?php echo "Bu ilk satır olmalı."; ?>
<?php echo "Bu da ilk satırın altındaki satır olmalı."; ?>
</pre>
]]>
      </programlisting></informalexample>
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      PHP'de, bir kod bloğu ya "?&gt;" ya da "?&gt;\n" (burada \n satırsonu
      karakteridir) ile biter. PHP blokların sonundaki satırsonu
      karakterlerini yoksaydığından yukarıdaki örnekte çıktılanan iki satır
      aynı satıra basılacaktır. Yani, her bloktan sonra bir satırsonu
      karakteri basılmasını istiyorsanız fazladan bir satırsonu karakteri
      yerleştirmeniz (bloklar arasına boş bir satır girmek) gerekir.
     </para>
     <para>
      PHP bunu neden yapıyor? Normal HTML biçemlerken bloklardan sonra
      satırsonu karakterlerinin bulunması genelde istenmeyen bir durumdur ve
      PHP buna göre davranır. Bu böyle yapılmasaydı gereğinden fazla uzun
      satırlardan oluşan kodlar yazmak zorunda kalırdınız ve bu da
      kodlarınızın okunaklılığını azaltırdı.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.headers-sent">
    <question>
     <para>
      Şöyle bir ileti alıyorum: '<emphasis>Warning: Cannot send session
      cookie - headers already sent...</emphasis>' veya '<emphasis>Cannot add
      header information - headers already sent...</emphasis>'. (Tercümesi:
      '<emphasis>Uyarı: Oturum çerezleri gönderilemiyor - başlıklar zaten
      gönderilmişti...</emphasis>' veya '<emphasis>Başlık bilgisi eklenemiyor
      - başlıklar zaten gönderilmişti...</emphasis>')
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      Başlıkları çıktı akımına eklemek için <function>header</function>,
      <function>setcookie</function> ve <link linkend="ref.session">oturum
      işlevleri</link> kullanmak gerekir. Bu işlevleri kullanmadan önce
      hiçbir çıktılama (HTML gibi) yapılmamış olması gerekir.
      <function>headers_sent</function> işlevi betiğinizin evvelce başlıkları
      gönderip göndermediğinize bakacaktır. Ayrıca,
      <link linkend="ref.outcontrol">Çıktı Denetim İşlevleri</link>'ne de
      bakınız.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.header">
    <question>
     <para>
      İstek başlığındaki bilgiye doğrudan erişmem gerekiyor. Bunu nasıl
      yapabilirim?
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      PHP'yi bir Apache modülü olarak çalıştırıyorsanız
      <function>getallheaders</function> işlevi istediğiniz şeyi yapacaktır.
      Aşağıdaki küçük kod tüm istek başlıklarını gösterecektir:
      <informalexample><programlisting role="php">
<![CDATA[
<?php
$başlıklar = getallheaders();
foreach ($başlıklar as $isim => $içerik) {
    echo "başlıklar[$isim] = $içerik<br />\n";
}
?>
]]>
      </programlisting></informalexample>
     </para>
     <para>
      Ayrıca bakınız:
      <function>apache_lookup_uri</function>,
      <function>apache_response_headers</function> ve
      <function>fsockopen</function>
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.authentication">
    <question>
     <para>
      IIS ile kimlik doğrulaması yapmaya çalışırken şunu alıyorum: 'No Input
      file specified' (Türkçesi: 'Girdi dosyası belirtilmemiş').
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      IIS'nin güvenlik modeli bu noktada hata verecektir. Bu, IIS altında
      çalışan bütün CGI programlarının ortak sorunudur. Bu sorundan
      kurtulmanın tek yolu erişim için kimlik doğrulaması yapılacak dizinde
      girdi sayfası olarak (PHP ile çözümlenmeyecek) düz bir HTML sayfası
      oluşturmaktır. Ya bir META etiketi ile PHP dosyaya yönlendirme
      yaparsınız ya da sayfaya PHP dosya için bir bağlantı koyarsınız.
      Böylelikle PHP kimlik doğrulamasını doğru olarak yapacaktır.
      Bunun diğer NT
      HTTP sunucularını etkilememesi gerekir. Daha fazla bilgi için
      <link xlink:href="&url.iis;">&url.iis;</link> adresine ve bu kılavuzun
      <link linkend="features.http-auth">HTTP Kimlik Doğrulaması</link>
      bölümüne bakınız.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.iis.sharing">
    <question>
     <para>
      Windows: IIS kullanarak diğer bilgisayardaki paylaşımlı dosyalara
      erişemiyorum.
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      <literal>Internet Information Services</literal> Yöneticisini açın. PHP
      dosyanızı bulup özelliklerine gidin. <literal>Dosya Güvenliği</literal>
      sekmesine geçip, Anonim erişim ve kimlik doğrulama denetimi bölümlerini
      düzenleyin.
     </para>
     <para>
      <literal>Anonim Erişim</literal>'i işaretsiz, <literal>Tümleşik Windows
      Kimlik Doğrulaması</literal>'nı işaretli bırakarak veya <literal>Anonim
      Erişim</literal>'i işaretleyip erişim izni vermek istediğiniz
      kullanıcıyı düzenleyerek sorunu çözümleyebilirsiniz.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.mixml">
    <question>
     <para>
      PHP betiklerinde nasıl XML kullanabilirim? &lt;?xml etiketlerinde sorun
      çıkarıyor!
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      &lt;?xml etiketlerini PHP kodu içinde doğrudan kullanmak isterseniz,
      PHP'nin kısa etiketlerini, <link
      linkend="ini.short-open-tag">short_open_tags</link> yönergesine
      <literal>0</literal> değerini atamak suretiyle devre dışı bırakmanız
      gerekir. Bu yönergeye <function>ini_set</function> işleviyle değer
      atayamazsınız. <link linkend="ini.short-open-tag">
      short_open_tags</link> yönergesinin değerinin ne olduğuna bakmaksızın
      bu etiketi şöyle de kullanabilirsiniz: <literal>&lt;?php echo
      '&lt;?xml'; ?&gt;</literal>.  Bu yönergenin öntanımlı değeri
      <literal>On</literal>'dur.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.variables">
    <question>
     <para>
      PHP'de kullanabileceğim değişkenlerin tam listesini nerede bulabilirim?
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      Betiğinizde kullanılabilecek öntanımlı değişkenlerin bir kısmını içeren
      <link linkend="language.variables.predefined">Öntanımlı
      Değişkenler</link> bölümünü okuyunuz. Kullanılabilecek değişkenlerin ve
      daha pek çok şeyin tam bir listesini elde etmek için
      <function>phpinfo</function> işlevini kullanabilirsiniz. HTML formları,
      çerezler ve URL'ler gibi kaynaklardan elde edilen harici değişkenlerle
      ilgili senaryoların açıklandığı
      <link linkend="language.variables.external">Dış Kaynaklı
      Değişkenler</link> bölümünü de okumayı unutmayın.
     </para>

    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.freepdf">
    <question>
     <para>
      PDFLib gibi ticari ve özgür olmayan
      kütüphaneleri kullanmaksızın PDF dosyaları nasıl üretebilirim?
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      PHP ile yazılmış bir kaç seçenek var:
      <link xlink:href="&url.pdf.fpdf;">FPDF</link> ve
      <link xlink:href="&url.pdf.tcpdf;">TCPDF</link>.
     </para>
    </answer>
   </qandaentry>

   <qandaentry xml:id="faq.using.shorthandbytes">
    <question>
     <para>
      Bazı PHP yönergeleri büyük bayt değerleri için Kilobayt, Megabayt
      birimlerin kısaltmalarını kabul edebiliyor. Bu birimlerin tam listesini
      nerede bulabilirim?
     </para>
    </question>
    <answer>
     <para>
      Kilobaytlar için K, Megabaytlar için M ve
      Gigabaytlar için G kullanılabilmektedir. Bunlar harf büyüklüğüne
      duyarlıdır. Belirtilmedikleri takdirde değerin bayt sayısını gösterdiği
      varsayılır. <literal>1K</literal> bir Kilobayta veya
      <literal>1024</literal> bayta, <literal>1M</literal> ise bir Megabayta
      veya <literal>1048576</literal> bayta eşittir. Bu birimlerin kısa
      gösterimlerini &php.ini; dışında ve <function>ini_set</function>
      işlevinde kullanabilirsiniz.  Sayısal değerler <type>int</type>
      türüne dönüştürülür. Örneğin, <literal>0.5M</literal> değeri
      <literal>0</literal> olur.
     </para>
     <note>
      <title>kilobayt mı, kibibayt mı?</title>
      <para>
       PHP gösteriminde bir kilobayt 1024 bayta eşittir. <acronym>IEC</acronym>
       standardı bunu kibibayt olarak adlandırır. Özetle: k veya K = 1024 bayt.
      </para>
     </note>
    </answer>
   </qandaentry>

  </qandaset>
 </chapter>

<!-- Keep this comment at the end of the file
Local variables:
mode: sgml
sgml-omittag:t
sgml-shorttag:t
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-always-quote-attributes:t
sgml-indent-step:1
sgml-indent-data:t
indent-tabs-mode:nil
sgml-parent-document:nil
sgml-default-dtd-file:"~/.phpdoc/manual.ced"
sgml-exposed-tags:nil
sgml-local-catalogs:nil
sgml-local-ecat-files:nil
End:
vim600: syn=xml fen fdm=syntax fdl=2 si
vim: et tw=78 syn=sgml
vi: ts=1 sw=1
-->