PHP'nin komut satırından kullanımıKomut satırından kullanımGiriş
&cli.sapi;'nin ana odağı PHP ile kabuk (veya masaüstü) uygulamaları
geliştirmektir. &cli; SAPI'nin bu bölümde anlatılan diğer
SAPI'lerden az bir farkı vardır. Söylemek gerekir ki,
her ne kadar &cli; ve CGI birçok aynı
davranışı paylaşsa da farklı SAPI'lerdir.
&cli; SAPI
ile öntanımlı olarak
etkin kılınır. Etkinliğini kaldırmak için ./configure
betiğinde seçeneğini
kullanabilirsiniz.
PHP 4.3.0'dan beri, &cli;/CGI çalıştırılabilirinin adı, yeri ve mevcudiyeti
PHP'nin sisteminize nasıl kurulduğuna bağlı olarak değişecektir.
make çalıştırıldığında öntanımlı olarak, hem CGI hem de
&cli; derlenir ve PHP kaynak ağacında sapi/cgi/php-cgi
ve sapi/cli/php dizinlerine ayrı yerleştirilirler.
Her ikisinin de adının php olduğunu farkedeceksiniz. make
install çalıştırıldığında ne yaşanacağı yapılandırma satırınıza
bağlıdır. Eğer yapılandırma sırasında apxs gibi bir SAPI modülü
seçildiyse, veya seçeneği
kullanıldıysa, make install sırasında &cli;
{PREFIX}/bin/php dizinine kopyalanır, aksi takdirde
buraya CGI yerleştirilir. Örneğin, yapılandırma satırınızda ise make install
sırasında &cli; {PREFIX}/bin/php dizinine kopyalanır.
Eğer CGI kurulumunu etkisiz kılmak isterseniz, make
install'dan sonra make install-cli kullanın.
Ya da yapılandırma satırınızda belirtebilirsiniz.
ve
öntanımlı olarak
etkinleştirildiği için, yapılandırma satırınızda sadece olması &cli;'nin make
install sırasında {PREFIX}/bin/php
dizinine kopyalanacağı anlamına gelmez.
PHP 4.2.0 ve PHP 4.2.3 arasındaki Windows paketlerinde &cli;
php-cli.exe olarak, CGI da aynı dizinde
php.exe olarak dağıtılmıştır. PHP 4.3.0'la başlayarak
Windows paketlerinde &cli;, cli adlı
farklı bir dizinde php.exe olarak dağıtılmıştır,
böylece cli/php.exe olmuştur. PHP 5'le başlayarak,
&cli; ana dizinde php.exe adıyla dağıtılmıştır. CGI
sürümü php-cgi.exe olarak dağıtılmaktadır.
&cli; sürümü ana dizinde php.exe isminde
CGI sürümü ise php-cgi.exe
isminde bir dosya ile dağıtılmaktadır. Buna ek olarak,
PHP'nin ile
yapılandırılması halinde dağıtım php-win.exe
dosyasını da içerir. php-win.exe &cli; sürümü ile
aynıdır, fakatphp-win.exe herhangi çıktı vermez,
bu nedenle konsolu desteklemez (ekranda "dos penceresi" görünmez).
Bende hangi SAPI var?
Kabuktan, php -v yazımı php CGI
mı &cli; mi olduğunu söyler. Ayrıca php_sapi_name
işlevine ve PHP_SAPI sabitine bakınız.
PHP 4.3.2'de bir Unix kılavuz (man) sayfası eklendi.
Bunu kabuk ortamında man php yazarak
görüntüleyebilirsiniz.
Diğer SAPI'lerden dikkate değer farklılıklar
&cli; SAPI'nin diğer
SAPI'lerden dikkate değer farklılıkları:
&cli; SAPI'den farklı olarak,
çıktıya hiçbir başlık yazılmaz.
CGI SAPI HTTP başlıklarını önlemek
için bir yol sunsa da, &cli; SAPI'de
onları etkinleştirecek eşdeğer bir seçenek yoktur.
&cli; öntanımlı olarak sessiz kipte başlar,
ve seçenekleri eski CGI
betiklerinin kullanımına uyumluluk için tutulmaktadır.
Çalışma dizinini betiğinki ile aynı yapmaz. ( ve
seçenekleri uyumluluk için tutulmaktadır)
Düz metin hata iletileri (HTML biçimlendirmesi yok).
Kabuk ortamında birşey ifade etmedikleri için &cli;
SAPI tarafından geçersiz kılınan bazı &php.ini;
yönergeleri vardır:
Geçersiz kılınan &php.ini; yönergeleriYönerge&cli; SAPI öntanımlı değeriYorumhtml_errors&false;
Hata iletileri HTML etiketleri ile
karıştırılmışken, kabukta bunları okumak oldukça zor olacağı için
bu yönerge öntanımlı olarak &false; değerlidir.
implicit_flush&true;
Kabuk ortamında,
print, echo ve
arkadaşlarından gelen çıktıların önbellekte tutulmadan hemen
çıktıya yazılması istenir. Eğer standart çıktıyı ertelemek veya
işlemek isterseniz çıktı
önbellekleme kullanabilirsiniz.
max_execution_time0 (sınırsız)
HTML üretmek için yazılan uygulamalar genellikle
çok çabuk işletilse de, kabuk ortamlarında PHP kullanımının sonsuz
olasılığı olduğu için, kabuk uygulamaları daha fazla işletim zamanı
harcama eğilimindedirler, bu nedenle azami işletim süresi sınırsız
olarak belirtilmiştir.
register_argc_argv&true;
Bu ayarın &true; olması, &cli; SAPIde
çalıştırılan betiklerin argc (uygulamaya
aktarılan bağımsız değişken sayısı) ve argv (gerçek
bağımsız değişkenler dizisi) değerlerine her zaman erişebilmesi anlamına
gelir.
&cli; SAPI kullanırken $argc
ve $argv PHP değişkenleri uygun değerlere
ayarlanır. Bu değerleri $_SERVER dizisinde de
bulabilirsiniz. Örnek: $_SERVER['argv']output_buffering&false;
Bu yönergenin öntanımlı değeri &false; olmasına rağmen
Çıktı tamponlama işlevleri
kullanılabilmektedir.
functions
are available.
max_input_time&false;
PHP CLI, GET, POST ve dosyaların karşıya yüklenmesini desteklemez.
Bu yönergeler &php.ini; yapılandırma dosyasından veya özel bir
yapılandırma dosyasından başka bir değerle ilklendirilemezler. Bu
sınırlamanın sebebi bu değerlerin bütün yapılandırma dosyaları
çözümlendikten sonra uygulanmasıdır. Fakat,
çalışma anında bunların değerleri değişirilebilir (olsa da
register_argc_argv gibi
bazıları için bu bir şey değiştirmez).
Komut satırı betikleri için ignore_user_abort yönergesinin
On olması önerilir. Daha fazla bilgi için
ignore_user_abort işlevine bakınız.
Kabuk ortamında G/Ç
akımları ile kolay çalışmak için bazı sabitler tanımlanmıştır.
&cli; SAPI geçerli dizini betiğin
işletildiği dizine değiştirmez.
-
&cli; SAPI farkını gösteren örnek:
]]>
CGI sürümününü kullanınca, çıktı şöyle olur:
Bu açıkça gösteriyor ki PHP geçerli dizinini betiğin çalıştığı dizine
değiştiriyor.
&cli; SAPI kullanımı sonucu:
Bu, PHP'de kabuk araçları yazarken daha fazla esneklik imkanı verir.
CGI SAPI bu &cli;
SAPI davranışını komut satırından çalışırken
seçeneği ile destekler.
Komut satırı seçenekleriSeçenekler
PHP çalıştırılabiliri tarafından desteklenen komut satırı seçenekleri
listesi istenirse PHP seçeneği ile çalıştırılarak
sorgulanabilir:
[--] [bağımsız değişkenler...]
php [seçenekler] -r [--] [bağımsız değişkenler...]
php [seçenekler] [-B ] -R [-E ] [--] [bağımsız değişkenler...]
php [seçenekler] [-B ] -F [-E ] [--] [bağımsız değişkenler...]
php [seçenekler] -- [bağımsız değişkenler...]
php [seçenekler] -a
-a Etkileşimli çalışır
-c | php.ini dosyası bu dizinde aranır
-n Hiçbir php.ini dosyası kullanılmayacak
-d foo[=bar] 'bar' değerli bir foo INI girdisi tanımlar
-e Hata ayıklayıcı/profilci için genişletilmiş bilgi üretir
-f 'yı çözümler ve çalıştırır
-h Bu yardım iletisini gösterir
-i PHP bilgisi
-l Sadece söz dizimi denetimi (lint)
-m Modül olarak derlenenleri gösterir
-r PHP unu ..?> betik etiketleri olmadan çalıştırır
-B PHP nu girdi satırlarından önce
çalıştırır
-R PHP unu her girdi satırı için çalıştırır
-F Her girdi satırı için yı çözümler ve çalıştırır
-E PHP nu bütün girdi satırlarını işledikten
sonra çalıştırır
-H Harici araçlardan aktarılan bütün bağımsız değişkenleri gizler
-S : Yerleşik HTTP sunucusu ile çalıştırır
-t Yerleşik HTTP sunucusu için belge kök dizini belirtilir
-s Kaynağı renklendirilmiş söz dizimi ile çıktılar
-v Sürüm bilgilerini gösterir
-w Kaynağı boşluklar ve yorumlardan arındırılmış olarak
çıktılar
-z Zend eklentisini yükler
bağımsız değişkenler... Betiğe aktarılan bağımsız değişkenler. Eğer betik stdin'den
okunuyorsa veya ilk bağımsız değişken - ile başlıyorsa
-- bağımsız değişkenler kullanın
--ini Yapılandırma dosyası isimlerini gösterir
--rf işlevi hakkında bilgi gösterir
--rc sınıfı hakkında bilgi gösterir
--re eklentisi hakkında bilgi gösterir
--rz Zend eklentisi hakkında bilgi gösterir
--ri eklentisi için yapılandırmayı gösterir
]]>
Komut satırı seçenekleriSeçenekUzun SeçenekAçıklama-a--interactive
PHP'yi etkileşimli çalıştırır.Daha ayrıntılı bilgi için
Etkileşimli
kabuk konusuna bakınız.
-b--bindpath
Harici FASTCGI Sunucusu kipi için dizin yolu (sadece CGI için).
-C--no-chdir
Betiğin bulunduğu dizine chdir yapılmaz (sadece CGI için).
-q--no-header
Sessiz kip. HTTP başlığının çıktılanmasını engeller (sadece CGI için).
-T--timing
Betiğin çalışma süresini sayı kere ölçer (sadece
CGI için).
-c--php-ini
Bu seçenek &php.ini; dosyasının aranacağı dizini veya özel bir
INI dosyasını (adı &php.ini; olmak zorunda
değildir) belirtebilir. Örneğin:
Eğer bu seçeneği belirtmezseniz, &php.ini; öntanımlı dizinlerde aranır.
-n--no-php-ini
&php.ini;yi tamamen görmezden gel.
-d--define
&php.ini;de izin verilen yapılandırma yönergelerinden
herhangi birine özel değer atamanıza imkan verir. Söz dizimi:
INI ayarını belirlemek için -d kullanımı-e--profile-info
Hata ayıklayıcı/profilci için kullanılmak üzere genişletilmiş bilgi kipini etkinleştirir.
-f--file
Belirtilen dosya adını çözümler ve çalıştırır.
seçeneği isteğe bağlıdır; verilmese de olur. Sadece
çalıştırılacak dosya adını belirtmek yeterlidir.
-h ve -?--help ve --usage
Komut satırı seçenekleri tek satırlık açıklamalarıyla
listelenir.
-i--infophpinfo işlevini çağırır ve sonuçları yazdırır.
Eğer PHP doğru çalışmıyorsa, php -i komutunu
kullanmanız ve bilgi tablolarından önce herhangi bir hata iletisi
yazdırılmış mı diye bakmanız tavsiye edilir. CGI kipini kullanırken
çıktının HTML biçiminde olacağını ve bu nedenle
çok büyük ve karmaşık olacağını dikkate alınız.
-l--syntax-check
Bu seçenek verilen PHP kodunun sadece söz dizimini denetlemek için
uygun bir yol sağlar. Başarı halinde, No syntax errors
detected in <filename> metni standart çıktıya
yazılır ve kabuk dönüş kodu 0 olur. Başarısızlık
halinde, iç çözümleyici hatasına ilaveten Errors parsing
<filename> metni standart çıktıya yazılır ve kabuk
dönüş kodu -1 olur.
Bu seçenek ölümcül hataları bulamaz (tanımlanmamış işlevler gibi).
Ölümcül hataları da denetlemek için
seçeneğini kullanın.
Bu seçenek seçeneği ile birlikte kullanılamaz.
-m--modules-
Yerleşik (ve yüklü) PHP ve Zend modüllerinin listelenmesi
-r--run
PHP'nin komut satırından çalıştırılmasına izin verir. PHP
başlangıç ve bitiş etiketleri (<?php ve
?>) gerekmez ve eğer bulunurlarsa çözümleme
hatasına neden olurlar.
PHP'nin bu şekilde kullanımı halinde kabuk tarafından yapılan
komut satırı değişken değişimleri ile çakışmamak için özen
göstermek gerekir.
-
Çift tırnak kullanımında bir çözümleme hatasının gösterilmesi
Buradaki sorun sh/bash kabuklarının çift tırnak
" kullanıldığında bile değişken değişimi
yapmalarından kaynaklanır. $foo değişkeni
kabukta tanımlanmış olmayacağı için, PHP'ye çalıştırılmak üzere
aktarılan kodda hiçbir şey olarak yorumlanacaktır:
Doğru yol tek tırnak ' kullanımıdır. Tek tırnak
içindeki değişkenler sh/bash tarafından dönüştürülmezler.
- Kabuğun değişken dönüşümü yapmasını engellemek için tek
tırnakların kullanımı
int(1)
["E_WARNING"]=>
int(2)
["E_PARSE"]=>
int(4)
["E_NOTICE"]=>
int(8)
["E_CORE_ERROR"]=>
[...]
]]>
Eğer sh/bash haricinde bir kabuk kullanıyorsanız, daha farklı
sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Bu gibi durumlarda &url.php.bugs; adresinde hata
raporu açmaktan çekinmeyiniz. Kabuk değişkenlerini kodunuza almaya
çalıştığınızda veya önceleme için ters bölü kullanımında
sıkıntılar yaşayabilirsiniz.
seçeneği &cli.sapi;'de
bulunur, CGI SAPI'de bulunmaz.
Bu seçenek çok temel kodlar için tasarlanmıştır. Bazı yapılandırma
yönergeleri (örn. auto_prepend_file ve auto_append_file) bu kipte
görmezden gelinir.
-B--process-begin
Standart girdi işlenmeden çalıştırılacak PHP kodudur.
-R--process-code
Her girdi satırı için işletilecek PHP kodudur.
Bu kipte iki özel değişken bulunur:
$argn ve $argi.
$argn PHP'nin o anda işlediği satırı içerirken,
$argi satır numarasını içerir.
-F--process-file
Her girdi satırı için işletilecek PHP dosyasıdır.
-E--process-end
Girdi işlendikten sonra işletilecek PHP kodudur.
- Bir projedeki satır sayısını saymak için
, ve
seçeneklerinin kullanımı-S--server
Yerleşik HTTP
sunucusunu başlatır.
-t--docroot
Yerleşik HTTP
sunucusuna belge kökünü belirtir.
-s--syntax-highlight ve --syntax-highlighting
Renklendirilmiş söz dizimi ile kaynak gösterimi.
Bu seçenek dosyayı çözümlemek için içsel yöntemleri kullanır ve
renklendirilmiş bir HTML sürümü üreterek standart
çıktıya yazar. Bütün yaptığı HTML başlıkları
olmadan <code> [...] </code>
HTML etiketlerinden oluşan bir blok üretmektir.
Bu seçenek seçeneği ile birlikte çalışmaz.
-v--version-
PHP ve Zend sürümleri ile SAPI ismini çıktılamak
için kullanımı
-w--strip
Kaynağı boşluklar ve yorumlardan arındırılmış olarak gösterir.
Bu seçenek seçeneği ile birlikte çalışmaz.
-z--zend-extension
Zend eklentisini yükler. Eğer sadece dosya ismi verilirse, PHP bu
eklentiyi sisteminizde geçerli öntanımlı kütüphane yolundan
yüklemeye çalışır (Linux sistemlerde genellikle
/etc/ld.so.conf dosyasında belirtilir). Dosya
adı tam yol bilgisi ile aktarılırsa sistem kütüphanesi arama yolu
kullanılmaz. Bir dizin bilgisiyle göreceli bir dosya ismi kullanımı
PHP'ye sadece geçerli dizine göreceli eklentinin yüklenmesini söyler.
--ini
Yapılandırma dosya isimlerini ve taranan dizinleri gösterir.
- --ini örneği--rf--rfunction
Verilen işlev veya sınıf yöntemi hakkında bilgi gösterir (örneğin,
bağımsız değişken adlarını ve sayısını).
Bu seçenek sadece PHP desteği ile
derlendiyse mevcuttur.
- Temel --rf kullanımı
public function var_dump ] {
- Parameters [2] {
Parameter #0 [ $var ]
Parameter #1 [ $... ]
}
}
]]>
--rc--rclass
Verilen sınıf hakkında bilgi gösterir (sabitler, özellikler ve
yöntemler listesi).
Bu seçenek sadece PHP desteği ile
derlendiyse mevcuttur.
- --rc örneği
class Directory ] {
- Constants [0] {
}
- Static properties [0] {
}
- Static methods [0] {
}
- Properties [0] {
}
- Methods [3] {
Method [ public method close ] {
}
Method [ public method rewind ] {
}
Method [ public method read ] {
}
}
}
]]>
--re--rextension
Verilen eklenti hakkında bilgi gösterir (&php.ini; seçenekleri,
tanımlı işlevler, sabitler ve sınıflar listesi).
Bu seçenek sadece PHP desteği ile
derlendiyse mevcuttur.
- --re örneği
extension #19 json version 1.2.1 ] {
- Functions {
Function [ function json_encode ] {
}
Function [ function json_decode ] {
}
}
}
]]>
--rz--rzendextension
Belirtilen Zend eklentisi için yapılandırma bilgisini gösterir (bu
bilgi phpinfo ile de elde edilebilir).
--ri--rextinfo
Verilen eklenti için yapılandırma bilgisini gösterir
(phpinfo ile aynı bilgiyi döndürür).
Çekirdek yapılandırma bilgisi "main" eklenti
adı kullanılarak bulunabilir.
- --ri örneği
enabled
"Olson" Timezone Database Version => 2008.20
Timezone Database => internal
Default timezone => Europe/Helsinki
Directive => Local Value => Master Value
date.timezone => no value => no value
date.default_latitude => 31.7667 => 31.7667
date.default_longitude => 35.2333 => 35.2333
date.sunset_zenith => 90.583333 => 90.583333
date.sunrise_zenith => 90.583333 => 90.583333
]]>
Uzun seçenekler (--no-chdir gibi) PHP 4.3.3'ten beri kullanılabilmektedir.-rBRFEH, --ini ve
--r[fcezi] seçenekleri sadece &cli;'de kullanılabilir.
PHP dosyalarının çalıştırılmasıKullanım
&cli.sapi; çalıştırmak istediğiniz PHP
kodunu getirmek için üç farklı yola sahiptir:
PHP'ye belli bir dosyayı çalıştırmasını söyleyerek.
Her iki yolla da ( seçeneğini olsun olmasın)
ornek_betik.php dosyası çalıştırılır. Çalıştırmak
için herhangi bir dosyayı seçebilirsiniz - PHP betikleriniz
.php uzantısı ile bitmek zorunda değildir,
istediğiniz herhangi bir isim ve uzantıya sahip olabilirler.
Doğrudan komut satırında işletmek üzere PHP kodunu aktararak.
Kabuk değişken değişimi ve tırnak kullanımı için özel bir çaba
sarfetmek gerekir.
Örneği dikkatle okuyunuz, hiçbir başlangıç veya bitiş etiketi yok!
seçeneği bunlara ihtiyaç duymaz. Bunların
kullanımı çözümleme hatasına yol açar.
Çalıştırılacak PHP kodunu standart girdiden
(STDIN) yollamak suretiyle.
Bu, PHP kodunu dinamik olarak oluşturma ve bunu çalıştırma yeteneği
sağlar. Örneğin:
nihai_sonuc.txt
]]>
Kodu çalıştırmak için bu üç yol birlikte kullanılamaz.
Her kabuk uygulamasındaki gibi, PHP çalıştırılabiliri bir takım
bağımsız değişkenler alabildiği gibi PHP betiğiniz de bağımsız değişkenler alabilir.
Betiğinize aktarabileceğiniz bağımsız değişken sayısı PHP tarafından
sınırlandırılmamıştır (kabukta aktarılabilecek karakter sayısı sınırlıdır;
genellikle bu sınıra ulaşmazsınız). Betiğinize aktarılan bağımsız değişkenler
$argv küresel dizisinde bulunur. Sıfır indisi her zaman
betik adını içerir. PHP kodu standart girdiden veya
komut satırı seçeneğiyle çalıştıysa betik adı "Standard input
code" olur; PHP 7.2.0 öncesinde - idi.
Eğer kod standart girdiden bir boru ile çalıştırılırsa bu yine geçerlidir.
İkinci kayıtlı küresel değişken $argc'dir ve
$argv dizisindeki eleman sayısını içerir (betiğe
aktarılan bağımsız değişken sayısını değil).
Betiğinize aktarmak istediğiniz bağımsız değişkenler -
karakteriyle başlamadığı sürece, özel bir şeye dikkat etmeniz gerekmez.
Betiğinize - ile başlayan bir bağımsız değişken aktarımı sorun
yaratır çünkü PHP yorumlayıcısı bunu kendisinin işlemesi gerektiğini
düşünecektir. Bunu önlemek için, bağımsız değişken listesi ayracı olan
-- kullanın, bunu izleyen her bağımsız değişken ellenmeden
betiğinize aktarılır.
[args...]
[...]
# Bu '-h' bağımsız değişkenini betiğinize aktarır ve
# PHP'nin bağımsız değişkeni görmesini önler
$ php -r 'var_dump($argv);' -- -h
array(2) {
[0]=>
string(1) "-"
[1]=>
string(2) "-h"
}
]]>
Kabuk betikleri için PHP farklı bir yoldan kullanılabilir. İlk satırı
#!/usr/bin/php ile başlayan bir betik yazabilirsiniz.
Bunu takip eden satırlara başlangıç ve bitiş etiketlerine sahip normal PHP
kodunuzu yerleştirebilirsiniz. Dosyanın çalıştırma izinlerini
ayarladığınızda (örn. chmod +x deneme) betiğiniz normal
bir kabuk veya perl betiği gibi işletilir.
- PHP betiğini kabuk betiği olarak çalıştırmak
]]>
Geçerli dizindeki bu dosyanın isminin deneme
olduğunu varsayarsak, aşağıdakini yapabiliriz:
string(6) "./deneme"
[1]=>
string(2) "-h"
[2]=>
string(2) "--"
[3]=>
string(3) "foo"
}
]]>
Gördüğünüz gibi, bu durumda betiğinize - ile başlayan
bağımsız değişken aktarırken hiçbir şeye dikkat etmeniz gerekmez.
PHP çalıştırılabiliri HTTP sunucusundan tamamen bağımsız olarak PHP
betikleri çalıştırmak için kullanılabilir. Eğer Unix sistemi
üzerindeyseniz, PHP betiğinizin başına özel bir #!
satırı eklemeli ve dosyanızı çalıştırılabilir yapmalısınız; böylece sistem
betiğinizi hangi programın çalıştıracağını bilir. Windows üzerinde
.php dosyalarına çift tıklama seçeneği ile
php.exeilişkilendirebilir veya betiği PHP üzerinden
çalıştıracak bir yığın dosyası yapabilirsiniz. Unix'de çalışması için
betiğe eklenen ilk satır Windows'da sorun çıkarmaz, böylece platformdan
bağımsız programlar yazabilirsiniz. Örnek basit bir komut satırı PHP
programı aşağıdaki gibi olabilir.
- Komut satırından çalıştırılması planlanan betik (betik.php)
Bu tek seçenekli bir komut satırı PHP betiğidir.
Kullanımı:
yazdırmak istediğiniz bir kelime olabilir.
--help, -help, -h,
veya -? seçenekleriyle, bu yardımı alabilirsiniz.
]]>
Yukarıdaki betikte, bu dosyanın PHP tarafından çalıştırılması gerektiğini
belirten özel bir ilk satır kullandık. Burada &cli; sürümü ile çalışıyoruz,
böylece HTTP başlık çıktıları olmayacak. PHP ile komut satırı uygulamaları
yazarken kullanabileceğiniz iki değişken vardır: $argc
ve $argv. Birincisi bağımsız değişken sayısından bir
fazlasıdır (çalışan betiğin adı). İkincisi bağımsız değişkenleri içeren bir
dizidir, sıfır numarayla başlar ve ilk elemanında betik adını içerir
($argv[0]).
Yukarıdaki programda birden farklı sayıda bağımsız değişken olup olmadığı
kontrol ettik. Ayrıca eğer bağımsız değişken ,
, veya ise
yardım iletisini yazdırdık ve $argv[0] ile betik adını
dinamik olarak yazdırdık. Bunlardan başka bağımsız değişkenler aldıysak bunlar
yerine onları yazdırdık.
Eğer yukarıdaki betiği Unix üzerinde çalıştırmak isterseniz betiği
çalıştırılabilir yapmalı ve betik.php echothis veya
betik.php -h ile çağırmalısınız. Windows'da bu iş için
bir yığın dosyası yapabilirsiniz:
- Bir komut satırı PHP betiği çalıştırmak için yığın dosyası
(betik.bat)
Yukarıdaki programı betik.php olarak adlandırdığınız
ve C:\php\php.exe içinde &cli;'nin
php.exe olduğu varsayılarak bu yığın dosyası sizin
eklediğiniz seçeneklerle çalışacaktır: betik.bat
echothis veya betik.bat -h.
PHP'deki komut satırı uygulamalarını iyileştirmek için kullanabileceğiniz
işlevlerle ilgili bilgi için Readline eklentisinin belgesine bakınız.
Windows üzerindeyseniz PHP,
Microsoft Windows
üzerinde PHP Komut Satırı
bölümünde açıklandığı gibi .php uzantısına veya
C:\php\php.exe çalıştırılabilirinin belirtilmesine
gerek kalmadan çalıştırılmak üzere yapılandırılabilir.
Windows'ta PHP'yi gerçek bir kullanıcı hesabı altında çalıştırmanız
önerilir. Aksi takdirde, bir ağ hizmeti altında çalışırken, "Hesap
adları ile güvenlik kimlikleri arasında hiçbir eşleştirme yapılmadığı"
için belirli işlemler başarısız olur.
Giriş/Çıkış AkımlarıG/Ç Akımları
Kabuk ortamında G/Ç akımları ile kolay çalışmak için şu sabitler
tanımlanmıştır:
&cli;'ye özel SabitlerSabitAçıklamaSTDINstdin'e açılmış bir akımdır. Aşağıdaki örnek
akımı açıp geleni kaydeder:
]]>
Eğer stdin'den tek satır okumak istenirse şu
kullanılabilir:
]]>
STDOUTstdout'a açılmış bir akımdır. Aşağıdaki örnek
akımı açıp gideni kaydeder:
]]>
STDERRstderr'e açılmış bir akımdır. Aşağıdaki örnek
akımı açıp çıktıyı kaydeder:
]]>
Yukarıda verilene göre, örneğin stderr için bir akım
açmanız gerekmez, ancak akım kaynağı yerine sabit kullanabilirsiniz:
Betik sonlandığında PHP otomatik olarak akımları kapattığı için
sizin ayrıca kapatmanız gerekmez.
Bu sabitler, PHP betiğinin stdin'den okunması
halinde mevcut değildir.
Etkileşimli kabuk
PHP seçeneği ile
derlenmişse, &cli.sapi; seçeneği kullanıldığında
etkileşimli bir kabuk açar. PHP 7.1.0'dan itibaren etkileşimli kabuk,
readline eklentisi etkinse, Windows
altında da kullanılabilmektedir.
Etkileşimli kabuğu kullanarak PHP kodu yazabilir ve bunları doğrudan
çalıştırabilirsiniz.
- Etkileşimli kabuk kullanarak kod çalıştırmak
echo 5+8;
13
php > function ikiEkle($n)
php > {
php { return $n + 2;
php { }
php > var_dump(ikiEkle(2));
int(4)
php >
]]>
Etkileşimli kabuk ayrıca, işlevler, sabitler, sınıf isimleri, değişkenler
statik yöntem çağrıları ve sınıf sabitleri için sekme ile kod tamalama
özelliklerine sahiptir.
- Kod tamamlama
Sekme tuşuna iki kere basarak yazdığınız harflerle başlayan anahtar
sözcükleri listeleyebilirsiniz:
strp[TAB][TAB]
strpbrk strpos strptime
php > strp
]]>
Olası tek seçenek olduğunda sekme tuşuna ilk basışınızda sözcük aynı
satırda tamamlanır:
strpt[TAB]ime(
]]>
Tamamlama, bulunduğunuz etkileşimli kabuk ortamında tanımlanmış isimler için de çalışacaktır::
$fooThisIsAReallyLongVariableName = 42;
php > $foo[TAB]ThisIsAReallyLongVariableName
]]>
Etkileşimli kabukta yukarı ve aşağı ok tuşlerını kullanarak geçmiş
üzerinde dolaşabilirsiniz. Geçmiş ~/.php_history
dosyasına kaydedilir.
cli.pager ve
cli.prompt &php.ini; değişkenleri devreye
girmiştir. cli.pager ile çıktıyı ekranda göstermek
yerine çıktıyı sayfalayacak bir programda (less gibi)
göstermek mümkündür. cli.prompt ile php
> çıktısını değiştirebilirsiniz.
&php.ini; ayarlarını etkileşimli kabukta bir
kısayol ile değiştirmek de mümkündür.
- Etkileşimli kabukta &php.ini; ayarlarını değiştirmekcli.prompt ile:
#cli.prompt=hello world :>
hello world :>
]]>
Ters tırnakları kullanarak komut isteminde kod çalıştırabilirsiniz:
#cli.prompt=`echo date('H:i:s');` php >
15:49:35 php > echo 'hi';
hi
15:49:43 php > sleep(2);
15:49:45 php >
]]>
Sayfalayıcı olarak less belirtmek:
#cli.pager=less
php > phpinfo();
(çıktı less içinde gösterilir)
php >
]]>
cli.prompt içinde bir kaç öncelem belirtilebilir:
- cli.prompt öcelemleriÖncelemAçıklama\e
Komut istemine renk eklemek için kullanılır. Örnek:
\e[032m\v \e[031m\b \e[34m\> \e[0m\vPHP sürümü.\b
Neyin içindekinin engelleneceğini belirtir. Örneğin, çok satırlı bir açıklama içinde olmayı belirtmek için: /* Dış kapsam php tarafından belirtilir.
\>
Komut istemi karakterini belirtir. By default this is
> öntanımlı olsa da kabuk sonlandırılmamış bir
dizge veya blok içindeyse bu değişir. Olası karakterler: ' "
{ ( >
auto_prepend_file ve auto_append_file ile
içselleştirilen dosyalar bu kipte bazı sınırlamalarla çözümlenebilir;
örneğin çağrılmadan önce işlevler bu dosyalarda tanımlanabilir.
Etkileşimli kip
Readline eklentisi kullanılabiliyorsa PHP 8.1.0 öncesinde,
seçeneği kullanılarak yapılan bir &cli.sapi; çağrısı
etkileşimli kipe girilmesini sağlardı. Bu kipte, eksiksiz bir PHP
betiğinin standart girdiden verilmesi gerekir. POSIX'te
CRTL+d veya Windows'ta CTRL+z ve
ardından ENTER tuşlanmasıyla bu betik çalıştırılır.
Bu temelde seçeneği kullanmaksızın yapılan bir
&cli.sapi; çağrısına eşdeğerdir.
PHP 8.1.0 itibariyle, seçeneği kullanılarak yapılan
bir &cli.sapi; çağrısı, readline eklentisi kullanılabilir değilse
başarısız olur.
Yerleşik HTTP sunucusu
Bu HTTP sunucusu uygulama geliştirmeye yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.
Ayrıca, denetimli bir ortam olarak uygulamaların denenmesi amacıyla da
kullanılabilir. Herşeyiyle eksiksiz bir HTTP sunucusu olarak
tasarlanmamıştır. Halka açık ağlarda kullanılmamalıdır.
&cli.sapi; yerleşik bir HTTP sunucusu içerir.
Bu HTTP sunucusu tek evreli bir süreç çalıştırır. Dolayısıyla, PHP
uygulamaları istek engellendiği zaman yavaşlayıp duracaktır.
İstenen adres PHP'nin başlatıldığı çalışma dizinine göre sunulur. Bu kök
dizin PHP çalıştırılırken -t seçeneği kullanılarak değiştirlebilir. İstek
bir dosya belirtmiyorsa belirtilen dizindeki index.php veya index.html
dosyası sunulur. Bu iki dosya da mevcut değilse index.php veya index.html araması üst dizinde devam eder ve bu belge kök dizinine ulaşılıncaya dek devam eder. Bulunduğu takdirde, döndürülür ve URI'nin devamına $_SERVER['PATH_INFO'] atanır. Aksi takdirde 404 yanıt kodu döndürülür.
İstenen adres bir dosya belirtmezse, belirtilen dizindeki index.php
veya index.html gösterilir. Bu dosyalar da mevcut değilse, bir 404 yanıtı
döndürülür.
Aşağıdaki uzantılara sahip dosyalar için standart MIME türleri döndürülür:
.3gp.apk.avi.bmp.css.csv.doc.docx.flac.gif.gz.gzip.htm.html.ics.jpe.jpeg.jpg.js.kml.kmz.m4a.mov.mp3.mp4.mpeg.mpg.odp.ods.odt.oga.ogg.ogv.pdf.png.pps.pptx.qt.svg.swf.tar.text.tif.txt.wav.webm.wmv.xls.xlsx.xml.xsl.xsd.zip
PHP 7.4.0'dan itibaren, yerleşik HTTP sunucusu, birden fazla eşzamanlı
istek gerektiren kodu sınamak için birden fazla süreci çatallamak üzere
yapılandırılabilir. Sunucu başlatılmadan önce
PHP_CLI_SERVER_WORKERS ortam değişkeni istenen süreç
sayısına ayarlanmalıdır.
Bu özellik Windows'ta desteklenmez.
Bu deneysel özellik üretim ortamında kullanmak için tasarlanmamıştır. Genelde yerleşik HTTP sunucuları üretim ortamında kullanmak için tasarlanmaz.
- HTTP sunucusunun başlatılması
Uçbirim çıktısı:
http://localhost:8000/ ve
http://localhost:8000/myscript.html isteklerinden sonra uçbirim çıktısı
şuna benzer:
PHP 7.4.0'dan önce, sembolik bağlantılı statik kaynaklara, yönlendirici
betiği bunları işlemediği sürece Windows'ta erişilemezdi.
- Belge kök dizini belirterek başlatma
Uçbirim çıktısı:
- Yönlendirici betik belirtmek
Görüntü isteklerinde görüntüler gösterildiği halde bir HTML dosyası
istendiğinde "Welcome to PHP" göstermek:
Welcome to PHP";
}
?>]]>
- CLI Sunucusunda kullanmadan önce betiği sınamak
Bir yönlendirici betiği geliştirici CLI sunucusunda kullandıktan sonra asıl
HTTP sunucusunda yeniden kullanmak:
]]>
- Desteklenmeyen Dosya Türlerinin İşlenmesi
MIME türleri CLI sunucusu tarafından işlenmeyen statik kaynakları
sunmanız gerekirse:
]]>
- CLI sunucusuna uzak makinelerden erişim
HTTP sunucusuna port 8000'den şöyle erişebilirsiniz:
Yerleşik HTTP sunucusu internette kullanılmamalıdır.
INI Ayarları